Künye sizi şaşırtmış olabilir zira bu sayfalarda pek ülkemizden çıkmış yapımlara yer vermedik. Ama “Uzak� alışageldiğimiz, klişelerin bolca kullanıldığı çoğu kez ticari kaygının içeriğin önüne geçtiği o bildik sıkıcı Yeşilçam filmlerinden hayli uzak! Aslında Yeşilçam demek de pek doğru değil.

Göl Evi, dokunaklı metinleri ve kurgusuyla ilgiyi hak ediyor. Ve şaşırtıcı finali sonrasında yaptığı ‘inceden’ kader göndermeleriyle de Hollywood kalıplarını zorlayan bir yapıya bürünüyor.

Sinema salonlarında film bittikten sonra 4-5 dakikada kendinize gelemediÄŸiniz, ışıkların yanıp sizi gerçek hayata davet ettiÄŸi, ama bunun zaman aldığı, bir süre daha koltuÄŸunuzda çakılıp kalmanıza sebep olan ender filmlerden biri “requem for a dreamâ€?. MeÅŸhur Amerikan rüyasının ismine gönderme yapmakla kalmayıp, bu hayalin söndüğünü, hatta bir kabusa döndüğünü cümle aleme ilan eden bir taÅŸlama. Amerikan halkının ayaklarını suya erdiren, gürültüsüz patırtısız ama enfes bir öz eleÅŸtiri… Ne yönetmen, ne senarist, ne de oyuncular tanıdık ama bu taşıdığı güçlü mesajı zayıflatmıyor.

Lars Von Trier sinema seyircisini yine şaşırtmayı başardı. İmza attığı her projesi ile ses getirmeyi başaran ünlü yönetmenin son filmi yine filmden nefret eden ve çok beğenen iki kitlenin oluşmasına neden oldu; sıradan olmayan her farklı eserden sonra olduğu gibi. Eleştiriler bu kez dekor üzerineydi. Trier daha önceki eserlerinde de kamerasını ruhun labirentlerinde gezdirmişti ama bu sefer labirentler dışında hiç bir görsel malzeme olmadan çıktı karşımıza.

Son haftalarda en çok tavsiye edilen filmlerin başında geliyor Babam ve Oğlum. İzleyenler izlemeyenlere öneriyor, kulaktan kulağa aktarılan filme rağbet her geçen gün artıyor.

Lars Von Trier, son yılların en önemli Avrupalı yönetmenlerinden. Danimarkalı yerine Avrupalı terimini bilinçli olarak tercih ediyorum çünkü Hollywood kaynaklı Amerikan film endüstrisi dünya sinemalarını tekelleri altına almaya başladıkları seksenli yılların başından beri, gerek kültürel gerek coğrafi ortaklığın oluşturduğu bir tepki olarak Avrupa Devletleri’nde üretilmiş filmler ‘Avrupa sineması’ adı altında sınıflandırılıyor. Adı geçen yönetmen okul yıllarında öğretmenleri tarafından aşağılanıp ‘sinemadan anlamadığı ve film üretmemesi gerektiği’ söylendiği halde, son on yılda yönettiği her filmle adından söz ettirmeyi başardı. ‘Breaking The Vawes/Dalgaları Aşmak’ filminin ardından gelen ‘Karanlıkta Dans/Dancer in The Dark’ alışık olmadığımız tarzı, izleyiciyi şaşırtan geçişleri ve tabi ki 2000 yılında Cannes’da en iyi kadın oyuncu ödülünü alan Björk’ün performansı ile göz doldurdu.

Türk tiyatrosunun kendini bulma sürecinde, var olan geçmiÅŸ birikiminin yeniden irdelenmesi ve hayata geçirilmesi onun gelecekte kendine yer bulması bakımından bir zorunluluk olarak görülmektedir. Önemli olan, kitleleri salonlara çekmek ve onları tiyatro dediÄŸimiz “güzel sanat” nimetinden faydalandırmaksa, insanlara en azından baÅŸlangıç aÅŸamasında kendilerini yakın hissettikleri tekniklerle hitap etmek gerekiyor.

Seyircinin aklına sesleniyorsan, zekan bilenmiÅŸ olmalı. Kalbine sesleniyorsan, kalbin tutuÅŸmuÅŸ olmalı. Akla giden yol yürekten geçer: Anlamak zekanın iÅŸidir, “idrak etmek” yüreÄŸin.

Dr. Gökhan Gökçe

Bu yarışın bir sonu yok mu? Ama olmalı. Cevap; sinema diliyle ‘tüketizmin’ merkezinden; Holywood’dan geliyor. Dövüş klübü ile. Son yıllarda ‘kendini eleÅŸtiren’ en nitelikli Amerikan filmlerinden biri ile. ‘Tüketmek’ ve ‘üretmek’ arasındaki denge yüzyıllar boyu filozofların kafa yorduÄŸu bir konu. Tüketerek mutlu olunamayacağı sonucuna varıyor hepsi. Çözüm adına insanın ’sahip olmak’ yerine ‘olması’ gerektiÄŸini vurguluyor, filozof Erich Fromm. ‘Olmak’ kavramının içini ne kadar doldurabildiÄŸi tartışılır elbette.